مراحل روشن شدن و بوت ویندوز

از لحظه زدن دکمه پاور تا نشستن پای دسکتاپ، ویندوز یک مسیر ۷ مرحله‌ای را طی می‌کند. بیایید قدم‌به‌قدم جلو برویم:

بوت چیست ؟

صفحه بوت در ویندوز چیست را با کلیک روی این متن آبی ببینید.

مرحله ۱: روشن شدن سخت‌افزار (POST):
اول از همه، بایوس یا UEFI مادربرد فعال می‌شود. یک تست شتابان به نام POST (خودآزمایی هنگام روشن شدن) انجام می‌دهد تا مطمئن شود قطعات حیاتی مثل رم، پردازنده و کارت گرافیک سالم هستند. اگر مشکلی باشد، با بوق‌های ممتد به شما هشدار می‌دهد. بعد از آن، دستور بوت را به هارد یا SSD شما می‌دهد.

مرحله ۲: اجرای بوت‌لودر (Boot Manager):
ویندوز فایل کوچکی به نام bootmgr را اجرا می‌کند. این بخش، فایل تنظیمات بوت (BCD) را می‌خواند و اگر چند سیستم‌عامل نصب داشته باشید، منوی انتخاب را به شما بیانگر است. در نهایت، فایل اصلی راه‌اندازی یعنی winload.efi (در سیستم‌های تازه) را لود می‌کند.

مرحله ۳: بارگذاری هسته (کرنل):
اینجا قلب ویندوز وارد میدان می‌شود. فایل ntoskrnl.exe (هسته اصلی) و لایه انتزاع سخت‌افزار (hal.dll) بارگذاری می‌شوند. در همین لحظه، درایورهای سطح پایین (مثل درایور هارد و کیبورد) ابتدا به کار می‌کنند و رجیستری ویندوز برای اولین بار خوانده می‌شود.

مرحله ۴: راه‌اندازی مدیریت جلسه (Session Manager):
فرآیند حیاتی smss.exe اجرا می‌شود. این مدیر، محیط کاربری را آماده می‌کند، فایل پیجینگ (حافظه مجازی) را ایجاد می‌کند و زیرسیستم‌های گرافیکی (csrss.exe) را فعال می‌سازد. سپس فرآیند winlogon.exe را فرا می‌خواند تا صفحه خوش‌آمدگویی را بالا بیاورد.

مرحله ۵: نمایش صفحه لاگین (Logon UI):
winlogon.exe سرویس امنیتی lsass.exe (مرجع امنیت محلی) را اجرا می‌کند. این سرویس مسئول احراز هویت شماست (مرور رمز عبور، اثر انگشت یا PIN). حالا صفحه آبی یا تصویر زمینه لاگین به شما نمایش داده می‌شود و ویندوز منتظر می‌ماند تا وارد شوید.

مرحله ۶: ورود کاربر و اجرای شل (Shell):
پس از وارد کردن رمز، userinit.exe اجرا می‌شود تا تنظیمات شخصی شما (والپیپر، تم و رجیستری کاربر) را اعمال کند. در نهایت، برنامه معروف explorer.exe به عنوان شل (Shell) ویندوز اجرا می‌شود؛ یعنی همان چیزی که تسک‌بار، منوی استارت و آیکون‌های دسکتاپ را برای شما می‌سازد.

مرحله ۷: اجرای برنامه‌های استارتاپ:
دسکتاپ نمایش داده می‌شود، اما کار تمام نشده است! ویندوز در پس‌زمینه مشغول اجرای برنامه‌های داخل پوشه Startup (آغاز) و سرویس‌های پس‌زمینه مثل آنتی‌ویروس، درایور کارت گرافیک و نرم‌افزارهای جانبی است. معمولاً ۳۰ ثانیه تا ۱ دقیقه اول، هارد دیسک پرکار است تا همه چیز دقیق بارگذاری شود.

نکته فنی:
اگر در هر کدام از این مراحل خطایی رخ دهد (مثلاً فایل winload خراب باشد یا درایور مشکل داشته باشد)، ویندوز به حالت امن (Safe Mode) پناه می‌برد که فقط درایورهای ضروری را لود می‌کند تا بتوانید مشکل را برطرف کنید.

.